Ο Υπεύθυνος Καταναλωτής στη Σύγχρονη Κοινωνία
Η παρούσα έρευνα στοχεύει στη διερεύνηση των στάσεων, αντιλήψεων και συνηθειών των μαθητών/τριών σχετικά με την κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και του βαθμού επίγνωσης των κοινωνικών και περιβαλλοντικών συνεπειών της.
Για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν πίνακες συχνοτήτων, στους οποίους παρουσιάζονται οι απόλυτες (N) και οι σχετικές συχνότητες (%) των μεταβλητών ενώ η γραφική απεικόνιση των αποτελεσμάτων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση κατάλληλων διαγραμμάτων, ανάλογα με τη φύση κάθε μεταβλητής.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ
- ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 57 μαθητές/τριες ηλικίας 15 και 16 ετών. Οι μαθητές/τριες ηλικίας 15 ετών αποτελούν το 59,6% του δείγματος ενώ oι μαθητές/τριες ηλικίας 16 ετών το 40,4%. Όσον αφορά το φύλο, όπως παρουσιάζεται από τον Πίνακα 1, τα αγόρια αντιστοιχούν στο 57,9% του δείγματος (33 άτομα) και τα κορίτσια στο 42,1% (24 άτομα) (Γράφημα 1).
Πίνακας 1: Κατανομή συχνοτήτων και ποσοστών % ως προς το φύλο και την ηλικία
| Μεταβλητή | Κατηγορία | Συχνότητα | Ποσοστό% |
| Φύλο | |||
| Αγόρια | 33 | 57,9 | |
| Κορίτσια | 24 | 42,1 | |
| Ηλικία | |||
| 15 ετών | 34 | 59,6 | |
| 16 ετών | 23 | 40,4 | |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 1: Κατανομή ποσοστών ως προς το φύλο
Ο Πίνακας 2 παρουσιάζει την κατανομή των συμμετεχόντων ως προς τον τόπο κατοικίας τους. Από το σύνολο των 57 ατόμων, οι 42 συμμετέχοντες (73,7%) κατοικούν σε πόλη, ενώ οι 15 συμμετέχοντες (26,3%) διαμένουν σε χωριό.
Πίνακας 2: Κατανομή συχνοτήτων και ποσοστών % ως προς τον τόπο κατοικίας
| Τόπος κατοικίας | Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) |
| Πόλη | 42 | 73,7 |
| Χωριό | 15 | 26,3 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 2: Κατανομή ποσοστών ως προς τον τόπο κατοικίας
- ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ
Στον Πίνακα 3 παρουσιάζονται οι απαντήσεις των μαθητών/τριών σχετικά με τη συχνότητα αγοράς προϊόντων πέρα από τα απαραίτητα. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων δήλωσε ότι πραγματοποιεί τέτοιες αγορές «μερικές φορές» (45,6%). Παράλληλα, ένα μεγάλο ποσοστό 31,6% ανέφερε ότι αγοράζει προϊόντα πέρα από τα απαραίτητα «συχνά ή πολύ συχνά», ενώ το 22,8% δήλωσε ότι πραγματοποιεί τέτοιες αγορές «σπάνια». Συνολικά, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι περισσότεροι μαθητές/τριες πραγματοποιούν περιστασιακά αγορές πέρα από τις βασικές τους ανάγκες, ενώ περίπου ένας στους τρεις φαίνεται να εμφανίζει πιο συχνή καταναλωτική συμπεριφορά.
Πίνακας 3: Πόσο συχνά αγοράζεις προϊόντα πέρα από τα απαραίτητα;
| Συχνότητα | Ποσοστό% | |
| Πολύ συχνά | 2 | 3,5 |
| Συχνά | 16 | 28,1 |
| Μερικές φορές | 26 | 45,6 |
| Σπάνια | 13 | 22,8 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 3: Κατανομή ποσοστών ως προς το πόσο συχνά αγοράζουν προιόντα που
δεν είναι απαραίτητα
Όσον αφορά τους παράγοντες που επηρεάζουν περισσότερο τις αγορές των μαθητών/τριών, τα στοιχεία του Πίνακα 4 δείχνουν ότι ο σημαντικότερος παράγοντας είναι η «τιμή» του προιόντος (47,4%). Ακολουθεί η «μάρκα» του προιόντος (19,3%), ενώ η «διαφήμιση» και η «ποιότητα» συγκεντρώνουν ίσο ποσοστό (12,3% η καθεμία). Σε μικρότερο βαθμό επηρεάζουν τα «κοινωνικά δίκτυα» (5,3%), ενώ οι «συνομήλικοι» και οι «γονείς» καταγράφουν πολύ χαμηλά ποσοστά (1,8% αντίστοιχα). Συνολικά, προκύπτει ότι οι οικονομικοί παράγοντες και κυρίως η τιμή παίζουν τον καθοριστικότερο ρόλο στις καταναλωτικές επιλογές των μαθητών/τριών, ενώ οι κοινωνικές επιρροές φαίνεται να έχουν περιορισμένη επίδραση στο δείγμα (Γράφημα 4).
Πίνακας 4: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν περισσότερο τις αγορές σου;
| Συχνότητα | Ποσοστό% | |
| Διαφήμιση | 7 | 12,3 |
| Τιμή | 27 | 47,4 |
| Μάρκα | 11 | 19,3 |
| Ποιότητα | 7 | 12,3 |
| Συνομήλικοι | 1 | 1,8 |
| Γονείς | 1 | 1,8 |
| Social Media | 3 | 5,3 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 4: Παράγοντες που επηρεάζουν τις αγορές
Ο Πίνακας 5 παρουσιάζει τους παράγοντες που επηρεάζουν τις αγορές των μαθητών/τριών σε σχέση με το φύλο. Τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια, η «τιμή» αναδείχθηκε ως ο σημαντικότερος παράγοντας, με ποσοστά 42,4% και 54,2% αντίστοιχα. Στα αγόρια ακολούθησαν η «μάρκα» (24,2%) και η ποιότητα (21,2%), ενώ μικρότερα ποσοστά συγκέντρωσαν η «διαφήμιση», οι «γονείς» και τα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης». Αντίστοιχα, στα κορίτσια, μετά την «τιμή», μεγαλύτερη επίδραση φαίνεται να ασκεί η «διαφήμιση» (20,8%), ενώ ακολουθούν η «μάρκα» (12,5%) και τα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης» (8,3%). Η επίδραση των «συνομηλίκων» και των «γονέων» εμφανίστηκε περιορισμένη και στα δύο φύλα.
Πίνακας 5: Παράγοντες που επηρεάζουν περισσότερο τις αγορές ως προς το φύλο.
| Φύλο | ||
| Αγόρια Ν (%) | Κορίτσια Ν (%) | |
| Διαφήμιση | 2 (6,1%) | 5 (20,8%) |
| Τιμή | 14 (42,4%) | 13 (54,2%) |
| Μάρκα | 8 (24,2%) | 3 (12,5%) |
| Ποιότητα | 7 (21,2%) | 0 (0,0%) |
| Συνομήλικοι | 0 (0,0%) | 1 (4,2%) |
| Γονείς | 1 (3,0%) | 0 (0,0%) |
| Social Media | 1 (3,0%) | 2 (8,3%) |
| Σύνολο | 33 (100,0%) | 24 (100,0%) |
Γράφημα 5: Παράγοντες που επηρεάζουν τις αγορές ως προς το φύλο
Αναφορικά με τη συχνότητα αγορών προϊόντων μέσω διαδικτύου, προκύπτει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών/τριών πραγματοποιεί online αγορές «μερικές φορές» (36,8%), ενώ ακολουθεί πολύ κοντά η επιλογή «συχνά» (35,1%). Σε χαμηλότερα επίπεδα βρίσκονται όσοι αγοράζουν «σπάνια» (14,0%) και «πολύ συχνά» (8,8%), ενώ ένα μικρό ποσοστό δηλώνει ότι δεν πραγματοποιεί «ποτέ» online αγορές (5,3%). Συνολικά, παρατηρείται ότι η διαδικτυακή αγοραστική συμπεριφορά είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στο δείγμα, με τη συντριπτική πλειονότητα να έχει έστω περιστασιακή εμπειρία αγορών online, γεγονός που υποδηλώνει την έντονη παρουσία του ηλεκτρονικού εμπορίου στην καθημερινότητα των μαθητών/τριών (Πίνακας 6).
Πίνακας 6: Πόσο συχνά αγοράζεις προϊόντα online;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Πολύ συχνά | 5 | 8,8 |
| Συχνά | 20 | 35,1 |
| Μερικές φορές | 21 | 36,8 |
| Σπάνια | 8 | 14,0 |
| Ποτέ | 3 | 5,3 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Ο Πίνακας 7 παρουσιάζει τη συχνότητα πραγματοποίησης διαδικτυακών αγορών σε σχέση με το φύλο. Περισσότερα από τα μισά αγόρια (54,5%) δήλωσαν ότι πραγματοποιούν online αγορές «συχνά» ή «πολύ συχνά», ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στα κορίτσια ήταν αισθητά χαμηλότερο (29,2%). Αντίθετα, οι περισσότερες μαθήτριες ανέφεραν ότι πραγματοποιούν online αγορές «μερικές φορές» (50,0%), σε σύγκριση με το 27,3% των αγοριών. Χαμηλά και σχετικά παρόμοια ποσοστά και στα δύο φύλα δήλωσαν ότι κάνουν online αγορές «ποτέ» ή «σπάνια» (18,2% των αγοριών και 20,8% των κοριτσιών). Συνολικά, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα αγόρια εμφανίζουν μεγαλύτερη συχνότητα διαδικτυακών αγορών σε σχέση με τα κορίτσια.
Πίνακας 7: Πραγματοποίηση αγορών online ως προς το φύλο
| Φύλο | ||
| Αγόρια Ν (%) | Κορίτσια Ν (%) | |
| Πολύ συχνά/συχνά | 18 (54,5%) | 7 (29,2%) |
| Μερικές φορές | 9 (27,3%) | 12 (50,0%) |
| Σπάνια/Ποτέ | 6 (18,2%) | 5 (20,8%) |
| Σύνολο | 33 (100,0%) | 24 (100,0%) |
Γράφημα 6: Πραγματοποίηση αγορών online ως προς το φύλο
Ο Πίνακας 8 παρουσιάζει τον βαθμό ενημέρωσης των μαθητών/τριών σχετικά με τα δικαιώματα του καταναλωτή. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν σχετικά χαμηλό επίπεδο ενημέρωσης των μαθητών/τριών ως προς τα δικαιώματα του καταναλωτή μιας και πάνω από τους μισούς συμμετέχοντες (61,4%) στερούνται επαρκούς πληροφόρησης αφού το 38,6% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι αισθάνεται «λίγο» ενημερωμένο και το 22,8% «καθόλου». Αντίθετα, το 29,8% ανέφερε μέτριο βαθμό ενημέρωσης, ενώ μόλις το 8,8% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι αισθάνεται «πολύ» ή «πάρα πολύ» ενημερωμένο.
Πίνακας 8: Πόσο ενημερωμένος/η αισθάνεσαι για τα δικαιώματα του καταναλωτή;
| Συχνότητα | Ποσοστό% | |
| Πάρα πολύ | 2 | 3,5 |
| Πολύ | 3 | 5,3 |
| Μέτρια | 17 | 29,8 |
| Λίγο | 22 | 38,6 |
| Καθόλου | 13 | 22,8 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 7: Πόσο ενημερωμένος/η αισθάνεσαι για τα δικαιώματα του καταναλωτή
3. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ
Τα δεδομένα του Πίνακα 9 δείχνουν ότι η πλειονότητα των μαθητών/τριών αναγνωρίζει τη δύναμη των καταναλωτικών επιλογών στη διαμόρφωση της κοινωνίας και του περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, το 64,9% απαντά ότι πιστεύει πως οι επιλογές του ως καταναλωτής μπορούν να έχουν επίδραση, ενώ ένα μικρό ποσοστό (8,8%) εκφράζει την αντίθετη άποψη. Παράλληλα, ένα σημαντικό μέρος του δείγματος (26,3%) δηλώνει αβεβαιότητα.
Πίνακας 9: Πιστεύεις ότι οι επιλογές σου ως καταναλωτής μπορούν να επηρεάσουν την κοινωνία ή το περιβάλλον;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Ναι | 37 | 64,9 |
| Όχι | 5 | 8,8 |
| Δεν είμαι σίγουρος/η | 15 | 26,3 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 8: Οι επιλογές σου ως καταναλωτής μπορούν να επηρεάσουν την κοινωνία ή το περιβάλλον;
Στην ερώτηση σχετικά με το αν οι μαθητές/τριες έχουν αγοράσει προϊόντα με οικολογική ή «δίκαιη» πιστοποίηση, διαπιστώνεται ότι η πλειονότητα του δείγματος έχει περιορισμένη εμπειρία με τέτοιου είδους προϊόντα. Συγκεκριμένα, όπως φαίνεται από τον Πίνακα 10, το μεγαλύτερο ποσοστό (43,9%) δήλωσε ότι τα αγοράζει «σπάνια», ενώ το 33,3% ανέφερε ότι τα αγοράζει «μερικές φορές». Μόνο το 14,0% των μαθητών/τριών απάντησε ότι τα αγοράζει «συχνά», γεγονός που δείχνει ότι η συστηματική επιλογή τέτοιων προϊόντων είναι σχετικά περιορισμένη. Τέλος, ένα μικρό ποσοστό (8,8%) δήλωσε ότι δεν έχει αγοράσει ποτέ προϊόντα με οικολογική ή δίκαιη πιστοποίηση.
Πίνακας 10: Έχεις αγοράσει ποτέ προϊόν με οικολογική ή «δίκαιη» πιστοποίηση;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Ναι, συχνά | 8 | 14,0 |
| Μερικές φορές | 19 | 33,3 |
| Σπάνια | 25 | 43,9 |
| Ποτέ | 5 | 8,8 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Σε σχέση με τη στάση των μαθητών/τριών απέναντι σε εταιρείες που εκμεταλλεύονται εργαζομένους, τα αποτελέσματα του Πίνακα 11 δείχνουν ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του δείγματος (42,1%) δηλώνει πως θα σταματούσε να αγοράζει τα προϊόντα μιας τέτοιας εταιρείας. Ακολουθεί ένα σημαντικό ποσοστό (33,3%) που απαντά ότι δεν είναι σίγουρο, ενώ το 24,6% αναφέρει ότι δεν θα άλλαζε τις αγοραστικές του επιλογές.
Πίνακας 11: Αν ήξερες ότι μια εταιρεία εκμεταλλεύεται εργαζόμενους, θα σταματούσες να αγοράζεις τα προϊόντα της;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Ναι | 24 | 42,1 |
| Όχι | 14 | 24,6 |
| Δεν ξέρω | 19 | 33,3 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις απαντήσεις των μαθητών/τριών σχετικά με το αν θα σταματούσαν να αγοράζουν προϊόντα μιας εταιρείας που εκμεταλλεύεται εργαζομένους, σε σχέση με το φύλο. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα κορίτσια εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία απέναντι στο ζήτημα, καθώς το 58,3% απάντησε ότι θα σταματούσε να αγοράζει τα προϊόντα της συγκεκριμένης εταιρείας. Το αντίστοιχο ποσοστό στα αγόρια είναι σημαντικά χαμηλότερο (30,3%). Εξίσου σημαντικό είναι ότι το ίδιο ποσοστό αγοριών (30,3%) δήλωσε ότι δεν θα άλλαζε τη στάση του, ενώ ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό (39,4%) απάντησε «δεν ξέρω», γεγονός που υποδηλώνει μεγαλύτερη αβεβαιότητα ή έλλειψη ξεκάθαρης στάσης. Στα κορίτσια, τα ποσοστά «όχι» (16,7%) και «δεν ξέρω» (25,0%) είναι χαμηλότερα.
Πίνακας 12: Απαντήσεις των μαθητών/τριών σχετικά με το αν θα σταματούσαν να αγοράζουν προϊόντα εταιρείας που εκμεταλλεύεται εργαζομένους, ως προς το φύλο
| Φύλο | ||
| Αγόρια Ν (%) | Κορίτσια Ν (%) | |
| Ναι | 10 (30,3%) | 14 (58,3%) |
| Όχι | 10 (30,3%) | 4 (16,7%) |
| Δεν ξέρω | 13 (39,4%) | 6 (25,0%) |
| Σύνολο | 33 (100,0%) | 24 (100,0%) |
Γράφημα 9: Ποσοστά στην ερώτηση αν θα σταματούσαν να αγοράζουν προϊόντα εταιρείας που εκμεταλλεύεται εργαζομένους, ως προς το φύλο.
Σε ό,τι αφορά την αντίληψη των μαθητών/τριών για την υπερκατανάλωση, από τον Πίνακα 13 διαπιστώνουμε ότι η πλειονότητα (64,9%) των μαθητών/τριών τη θεωρεί κοινωνικό πρόβλημα. Ακολουθεί ένα σημαντικό ποσοστό (29,8%) που απαντά «ίσως», υποδηλώνοντας μια πιο επιφυλακτική ή υπό προϋποθέσεις στάση, ενώ μόλις το 5,3% θεωρεί ότι η υπερκατανάλωση δεν αποτελεί κοινωνικό πρόβλημα (Γράφημα 10).
Πίνακας 13: Θεωρείς ότι η υπερκατανάλωση είναι κοινωνικό πρόβλημα;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Ναι | 37 | 64,9 |
| Όχι | 3 | 5,3 |
| Ίσως | 17 | 29,8 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 10: Η υπερκατανάλωση είναι κοινωνικό πρόβλημα;
- ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ
Τα δεδομένα του Πίνακα 14 δείχνουν ότι η περιβαλλοντική διάσταση δεν αποτελεί κυρίαρχο κριτήριο στις αγοραστικές επιλογές των μαθητών/τριών. Συγκεκριμένα, πάνω από τους μισούς (54,4%) δηλώνουν ότι «σπάνια» ή «ποτέ» δεν σκέφτονται αν ένα προϊόν είναι φιλικό προς το περιβάλλον, ενώ ένα 26,3% απαντά «μερικές φορές». Αντίθετα, σχετικά μικρό ποσοστό αναφέρει ότι λαμβάνει «συχνά» (14,0%) ή «πάντα» (5,3%) υπόψη του τον περιβαλλοντικό παράγοντα (Γράφημα 11).
Πίνακας 14: Όταν αγοράζεις κάτι, σκέφτεσαι αν είναι φιλικό προς το περιβάλλον;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Πάντα | 3 | 5,3 |
| Συχνά | 8 | 14,0 |
| Μερικές φορές | 15 | 26,3 |
| Σπάνια | 16 | 28,1 |
| Ποτέ | 15 | 26,3 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 11: Όταν αγοράζεις κάτι, σκέφτεσαι αν είναι φιλικό προς το περιβάλλον;
Από τον Πίνακα 15 φαίνεται ότι η ανακύκλωση αποτελεί αρκετά διαδεδομένη πρακτική μεταξύ των μαθητών/τριών. Ειδικότερα, σχεδόν οι μισοί (47,4%) δηλώνουν ότι ανακυκλώνουν συστηματικά, ενώ ένα επίσης υψηλό ποσοστό (40,4%) αναφέρει ότι το κάνει μερικές φορές. Αντίθετα, μικρότερο ποσοστό (12,3%) δηλώνει ότι δεν ασχολείται με την ανακύκλωση.
Πίνακας 15: Κάνεις ανακύκλωση στο σπίτι ή στο σχολείο;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Ναι, συστηματικά | 27 | 47,4 |
| Ναι, μερικές φορές | 23 | 40,4 |
| Όχι | 7 | 12,3 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Παρόλο που υπάρχει μια τάση προς πιο φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές, αυτή δεν έχει ακόμη παγιωθεί. Συγκεκριμένα από τον Πίνακα 16 φαίνεται ότι ενώ οι μισοί περίπου μαθητές/τριες (47,4%) δηλώνουν ότι προσπαθούν να μειώσουν τη χρήση πλαστικών ή άλλων ρυπογόνων υλικών, ένα σημαντικό ποσοστό (40,4%) αναφέρει ότι δεν έχει προβεί σε κάποια σχετική αλλαγή. Μόλις το 12,3% δηλώνει ότι έχει ήδη μειώσει τη χρήση τέτοιων υλικών (Γράφημα 12).
Πίνακας 16: Έχεις μειώσει τη χρήση πλαστικών ή άλλων ρυπογόνων υλικών;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Ναι | 7 | 12,3 |
| Όχι | 23 | 40,4 |
| Προσπαθώ | 27 | 47,4 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 12: Έχετε μειώσει τη χρήση πλαστικών ή άλλων ρυπογόνων υλικών
Τα δεδομένα του Πίνακα 17 αναδεικνύουν ότι υπάρχει έντονη περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση σε επίπεδο αντιλήψεων από τους μαθητές/τριες. Η βιώσιμη κατανάλωση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική από την πλειονότητα, καθώς σχεδόν οι μισοί (47,4%) τη χαρακτηρίζουν «πολύ σημαντική» και ένα επίσης υψηλό ποσοστό (40,4%) τη θεωρεί «σημαντική». Αντίθετα, περιορισμένα ποσοστά την αξιολογούν ως «λίγο σημαντική» (7,0%) ή «καθόλου σημαντική» (5,3%). Ωστόσο, σε συνδυασμό με προηγούμενα ευρήματα της έρευνας, διαπιστώνεται ότι οι μαθητές/τριες αναγνωρίζουν τη σημασία της βιώσιμης κατανάλωσης για το μέλλον του πλανήτη, αλλά αυτό δεν αντανακλάται πλήρως στις καθημερινές τους πρακτικές.
Πίνακας 17: Πόσο σημαντική θεωρείς τη “βιώσιμη κατανάλωση” για το μέλλον του πλανήτη;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Πολύ σημαντική | 27 | 47,4 |
| Σημαντική | 23 | 40,4 |
| Λίγο σημαντική | 4 | 7,0 |
| Καθόλου | 3 | 5,3 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Από τα αποτελέσματα του Πίνακα 18 προκύπτει ότι τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια αναγνωρίζουν τη σημασία της βιώσιμης κατανάλωσης για το μέλλον του πλανήτη, ωστόσο τα κορίτσια εμφανίζονται περισσότερο ευαισθητοποιημένα απέναντι στο συγκεκριμένο ζήτημα. Συγκεκριμένα, το 66,7% των κοριτσιών χαρακτηρίζει τη βιώσιμη κατανάλωση ως «πολύ σημαντική», ποσοστό διπλάσιο σε σύγκριση με εκείνο των αγοριών (33,3%). Αντίθετα, τα αγόρια σε μεγαλύτερο ποσοστό (45,5%) αξιολογούν τη βιώσιμη κατανάλωση ως απλώς «σημαντική», ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των κοριτσιών ανέρχεται σε 33,3%. Παράλληλα, ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το 21,1% των αγοριών θεωρεί τη βιώσιμη κατανάλωση «λίγο σημαντική ή καθόλου σημαντική», ενώ καμία από τις μαθήτριες δεν επέλεξε τη συγκεκριμένη κατηγορία απάντησης (Γράφημα 13).
Πίνακας 18: Πόσο σημαντική θεωρείς τη “βιώσιμη κατανάλωση” για το μέλλον του πλανήτη ως προς το φύλο
| Φύλο | ||
| Αγόρια Ν (%) | Κορίτσια Ν (%) | |
| Πολύ σημαντική | 11 (33,3%) | 16 (66,7%) |
| Σημαντική | 15 (45,5%) | 8 (33,3%) |
| Λίγο σημαντική /Καθόλου | 7 (21,1%) | 0 (0,0%) |
| Σύνολο | 33 (100,0%) | 24 (100,0%) |
Γράφημα 13: Πόσο σημαντική θεωρείς τη “βιώσιμη κατανάλωση” για το μέλλον του πλανήτη ως προς το φύλο
- ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ-ΑΥΤΟΚΡΙΤΙΚΗ
Σε σχέση με την αυτοκριτική των μαθητών/τριών ως προς το αν καταναλώνουν περισσότερο από όσο χρειάζονται, από τα δεδομένα του Πίνακα 19 διαπιστώνεται ότι η επικρατέστερη απάντηση είναι το «μερικές φορές» (52,6%), γεγονός που δείχνει ότι πάνω από τους μισούς συμμετέχοντες αναγνωρίζουν περιστασιακές τάσεις υπερκατανάλωσης. Οι υπόλοιπες απαντήσεις κατανέμονται σχεδόν ισοδύναμα μεταξύ του «όχι» (24,6%) και του «ναι» (22,8%). Συνολικά, διαπιστώνεται ότι η πλειονότητα του δείγματος αναγνωρίζει περιστασιακές τάσεις υπερκατανάλωσης, γεγονός που υποδηλώνει μια μέτρια αλλά υπαρκτή επίγνωση της καταναλωτικής τους συμπεριφοράς.
Πίνακας 19: Θεωρείς ότι καταναλώνεις περισσότερο από όσο χρειάζεσαι;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Ναι | 13 | 22,8 |
| Όχι | 14 | 24,6 |
| Μερικές φορές | 30 | 52,6 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 14: Καταναλώνεις περισσότερο από όσο χρειάζεσαι;
Από τον παρακάτω πίνακα προκύπτει ότι οι καταναλωτικές προθέσεις των μαθητών/τριών διαμορφώνονται κυρίως με βάση την αναγκαιότητα, γεγονός που υποδηλώνει μια σχετικά συνειδητή και υπεύθυνη στάση απέναντι στην κατανάλωση. Πιο συγκεκριμένα, η συντριπτική πλειονότητα του δείγματος (71,9%) αναφέρει ότι, πριν προχωρήσει σε μια αγορά, βασική της σκέψη είναι αν χρειάζεται το προϊόν πραγματικά. Σε σημαντικά μικρότερο ποσοστό (15,8%), η απόφαση αγοράς επηρεάζεται κυρίως από το αν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα για την απόκτησή του. Αντίθετα, η επίδραση εξωτερικών παραγόντων, όπως αν είναι μοντέρνο (3,5%), φαίνεται να είναι περιορισμένη, ενώ ένα μικρό ποσοστό (8,8%) αναφέρει άλλους παράγοντες.
Πίνακας 20: Ποια είναι η πρώτη σκέψη σου όταν θέλεις να αγοράσεις κάτι νέο;
| Συχνότητα (Ν) | Ποσοστό (%) | |
| Αν το χρειάζομαι πραγματικά | 41 | 71,9 |
| Αν μπορώ να το πληρώσω | 9 | 15,8 |
| Αν είναι μοντέρνο | 2 | 3,5 |
| Άλλο | 5 | 8,8 |
| Σύνολο | 57 | 100,0 |
Γράφημα 15: Ποια είναι η πρώτη σκέψη σου όταν θέλεις να αγοράσεις κάτι νέο;
Υπεύθυνη καθηγήτρια υλοποίησης δράσης Αυδίκου Αικατερίνη – Οικονομολόγος
